Wat valt er onder vastrecht?
Vastrecht bestaat doorgaans uit verschillende componenten:
- Aansluitkosten: vergoeding voor het gebruik van de elektriciteits- en/of gasaansluiting
- Netwerkkosten: bijdrage voor het onderhoud en beheer van de infrastructuur
- Meetkosten: voor het gebruik en uitlezen van de (slimme) meter
- Vaste leveringskosten: in het geval van een energieleverancier ook administratie- en dienstverlening
Deze kosten staan los van het aantal verbruikte kilowatturen (kWh) of kubieke meters gas (m³). Ze worden vaak maandelijks of jaarlijks in rekening gebracht.
Waarom wordt vastrecht gerekend?
Vastrecht zorgt ervoor dat netbeheerders en leveranciers hun vaste lasten kunnen dekken, zoals infrastructuuronderhoud, meterbeheer en klantadministratie. Het garandeert ook dat je altijd toegang hebt tot stroom en/of gas, zelfs als je (tijdelijk) weinig verbruikt.
Vastrecht en energietransitie
In de context van de energietransitie wordt er regelmatig gediscussieerd over de verhouding tussen vastrecht en variabele kosten.
Bijvoorbeeld:
- Huishoudens met zonnepanelen willen minder betalen voor vastrecht als ze weinig stroom afnemen.
- Tegelijk blijft het net beschikbaar voor iedereen, ook voor teruglevering.
- Daarom stijgt het vastrecht bij sommige netbeheerders om de kosten eerlijker te verdelen.
Impact op huishoudens
- Kleinverbruikers met een laag energieverbruik merken dat vastrecht een relatief groot aandeel van hun rekening vormt
- Voor grootverbruikers is het aandeel van vastrecht kleiner ten opzichte van hun totale energiekosten
- Wie overstapt op dynamische tarieven of zelfopwekking doet, moet het vaste deel van de kosten goed meerekenen bij besparingsberekeningen