Hoe ontstaat netcongestie
Het Nederlandse elektriciteitsnet is ontworpen voor een stabiele stroom van energie van grote centrales naar verbruikers. Door de toename van decentrale opwek (zoals zonnepanelen en windmolens), de elektrificatie van vervoer (zoals laadpalen) en verwarming (warmtepompen), wordt het net zwaarder belast dan waar het oorspronkelijk op is ingericht.
Op piekmomenten kan het voorkomen dat:
- Er meer stroom wordt aangeboden dan het net aankan (bijvoorbeeld op zonnige middagen)
- Er meer stroom wordt gevraagd dan geleverd kan worden via het net (bijvoorbeeld op koude winteravonden)
Gevolgen van netcongestie
- Bedrijven kunnen geen nieuwe of zwaardere aansluiting krijgen
- Projecten voor zonneparken of windmolens kunnen geen transportgarantie krijgen
- Teruglevering van stroom kan worden beperkt of tijdelijk stilgelegd
- Slimme toepassingen worden nodig om verbruik of opwekking te sturen
Oplossingen voor netcongestie
Er zijn verschillende manieren om congestie te beperken of op te lossen:
- Verzwaring van het elektriciteitsnet (kost tijd en geld)
- Flexibele contracten waarbij gebruikers hun verbruik kunnen sturen
- Opslagsystemen (zoals batterijen) om opwek en verbruik beter te balanceren
- Slim energiebeheer via een EMS of load balancing
- Lokale energiegemeenschappen of directe stroomuitwisseling
Huidige situatie in Nederland
Netcongestie is vooral een probleem in drukke economische regio’s, zoals delen van Noord-Brabant, Gelderland en de Randstad. Netbeheerders als Liander, Enexis en Stedin publiceren regelmatig kaarten en updates over gebieden waar congestie speelt.
De vraag naar netcapaciteit groeit sneller dan het tempo waarin het net kan worden uitgebreid. Daarom wordt er steeds meer gekeken naar innovatieve oplossingen op wijk- en gebouwniveau.
Wat betekent dit voor huishoudens of kleine installaties
Voor particuliere gebruikers met zonnepanelen speelt netcongestie vooral bij teruglevering. In sommige gebieden wordt teruglevering afgeremd of zelfs tijdelijk uitgesloten bij overbelasting van het net. Dit kan invloed hebben op de opbrengst van zonnepanelen.