De thuisbatterij wordt steeds populairder. Steeds meer huishoudens slaan hun zelf opgewekte zonne-energie op om later te gebruiken. Maar een veelgestelde vraag is: werkt een thuisbatterij ook als de stroom uitvalt? Het antwoord is niet altijd vanzelfsprekend. Niet elke batterij kan automatisch omschakelen naar een noodstroomvoorziening. In dit artikel leggen we uit hoe het zit en welke modellen wel geschikt zijn voor back-up.
Hoe werkt een thuisbatterij normaal gesproken
Een thuisbatterij slaat overtollige zonne-energie op. Overdag wek je vaak meer op dan je direct verbruikt. Dat overschot gaat in de batterij. Zodra de zon ondergaat of je meer stroom nodig hebt, levert de batterij de opgeslagen energie terug aan je woning.
De meeste thuisbatterijen zijn gekoppeld aan het elektriciteitsnet. Dat betekent dat ze samenwerken met je zonnepanelen en het net, maar niet los functioneren als het net uitvalt. Zonder extra techniek valt het systeem dus stil bij een stroomstoring.
Waarom werkt een thuisbatterij niet altijd bij uitval
De reden dat veel thuisbatterijen niet werken tijdens een storing is veiligheid. Zodra het net uitvalt, schakelt ook de omvormer van de zonnepanelen en batterij automatisch uit. Dit voorkomt dat er stroom terug het net in wordt gestuurd, wat gevaarlijk kan zijn voor monteurs die aan de leidingen werken.
Daarom kan een thuisbatterij standaard niet als generator functioneren. Alleen als er een speciale back-upfunctie aanwezig is, kan de batterij los van het net jouw woning blijven voorzien van energie.
Noodstroomvoorziening, zo werkt het
Een thuisbatterij met back-upfunctie heeft een slimme omvormer die kan schakelen tussen netstroom en eilandbedrijf. Bij een stroomstoring wordt je woning losgekoppeld van het net en neemt de batterij de stroomvoorziening over.
Dit proces heet eilandbedrijf of off-grid modus. Afhankelijk van de batterij en omvormer kan dit automatisch gebeuren of moet je handmatig omschakelen. In de praktijk merk je dit als bewoner nauwelijks: het licht blijft branden en apparaten blijven draaien.
Welke apparaten kun je laten draaien op noodstroom
Niet elk apparaat in huis kan tegelijk draaien op een thuisbatterij. De capaciteit en het vermogen van de batterij bepalen hoeveel je kunt gebruiken. Meestal worden de belangrijkste apparaten aangesloten op een speciaal back-upcircuit.
Denk aan verlichting, koelkast, internetrouter en misschien een paar stopcontacten voor laptop of telefoon. Grote verbruikers zoals een warmtepomp of elektrische kookplaat zijn vaak te zwaar om volledig op noodstroom te draaien. Bij een stroomuitval moet je dus slim kiezen wat je echt nodig hebt.
Voorbeeldberekening noodstroomgebruik
Stel, je hebt een thuisbatterij van 10 kWh. Tijdens een stroomuitval wil je de koelkast (100 watt), verlichting (200 watt) en je internetrouter (20 watt) laten draaien. Samen verbruiken ze 320 watt per uur. Met een volle batterij kun je dit ongeveer 30 uur volhouden.
Gebruik je daarnaast ook een wasmachine of kookplaat, dan loopt de batterij veel sneller leeg. Zo’n rekenvoorbeeld laat zien dat noodstroom vooral bedoeld is voor de basisvoorzieningen.
Populaire modellen met back-upfunctie
Niet alle thuisbatterijen zijn geschikt voor noodstroom. Bij sommige systemen heb je naast de batterij ook een speciale omvormer of controller nodig om back-up mogelijk te maken. Enkele veelgebruikte oplossingen zijn:
Enphase IQ Battery: in combinatie met de IQ System Controller kan dit systeem automatisch overschakelen naar noodstroom. Vooral met de nieuwste IQ8-micro-omvormers is eilandbedrijf goed mogelijk.
Tesla Powerwall: een van de bekendste batterijen met geïntegreerde back-upfunctie.
SonnenBatterie: Duitse kwaliteit, sommige modellen bieden noodstroomopties.
LG Chem RESU: geschikt voor back-up, mits gecombineerd met de juiste hybride omvormer.
BYD Battery Box: modulair systeem, in te zetten voor noodstroom met een compatibele omvormer.
Belangrijk is altijd dat de batterij samenwerkt met een omvormer die eilandbedrijf ondersteunt. Merken zoals Enphase, SMA, Victron en SolarEdge staan bekend om hun back-upmogelijkheden.
Waar moet je op letten bij aanschaf
Als je noodstroom belangrijk vindt, moet je dit vanaf het begin meenemen in je keuze. Niet alleen de batterij maar ook de omvormer moet geschikt zijn. Vraag altijd na of er een automatische omschakeling mogelijk is en hoeveel vermogen het back-upcircuit aankan.
Daarnaast is het slim te berekenen welke apparaten je echt nodig hebt tijdens een storing. Zo voorkom je teleurstelling als blijkt dat de batterij te snel leeg raakt.
Slim omgaan met noodstroomvoorziening
Een thuisbatterij kan tijdens een stroomstoring een groot verschil maken. Maar het is geen onbeperkte energiebron. Door bewust te kiezen welke apparaten je laat draaien, haal je het meeste uit je noodstroomvoorziening.
Wil je volledige onafhankelijkheid, dan kun je een groter systeem combineren met zonnepanelen en eventueel een generator als back-up. Voor de meeste huishoudens is een thuisbatterij echter vooral een slimme oplossing om basisvoorzieningen draaiende te houden tijdens een storing.